Maka Anyị

Nke a bụ akwụkwọ ndekọ nke Ụmụ Gwuanyi Oyi — ụmụnna Amama, dị n’Owere Ede-Oballa, n’ọchịchị ime obodo Nsukka, na Steeti Enugu. Ọ na-ebu usoro ọmụmụ ezinaụlọ site n’Areji Amoke, onye tọrọ ntọala Amama, ruo n’ụmụaka a na-amụ taa.

Ọ dị ébé a ka ezinaụlọ wee hụ onwe ya: ka nwata chọta aha nke ya rịgoruo onye tọrọ ntọala, ka onye ọ bụla nọ n’ime ya chọpụta nke ọma ihe ya na onye ọzọ bụ nye ibe ha, ka a na-edekọ ụmụ ọhụrụ na ndị okenye n’usoro ahụ, na ka ndị bi ebe dị anya site n’obodo bụrụkwa akụkụ ya.

Ébé a bụ ndekọ Umu Gwuanyi Oyi, ụmụ Amama. Ọ dị ka ụmụ anyị mara ebe ha si, mara ndị ha bụ.

Ndị okenye ga-agụ Igbo dị n’ibe a ma dozie ya tupu e kwubie ya.

E ji aka dee akụkọ ezinaụlọ n’afọ 2015, n’ihi na ụmụnna tụrụ egwu na ọ ga-efunahụ ha. Ihe niile dị n’ébé a na-amalite site n’akwụkwọ ahụ. Ọ zubeghị ezu mgbe e dere ya — aha ndị a natabeghị, ebe ndị e hapụrụ efu, ejima ndị e dekọrọ n’enweghị aha ha.

E debere oghere ndị ahụ kpọmkwem ka ha si dị. Ọ dịghị ihe e kpochapụrụ, ọ dịghị ihe e tinyere n’atụmatụ, ọ dịghịkwa ihe e ji nzuzo mejupụta. Ebe akwụkwọ ndekọ na-ekwu ihe abụọ na-emegiderịta onwe ha, e jidere ma dee ha abụọ, ka ndị okenye kwubie ya. Oghere a na-ahụ anya ka ezinaụlọ pụrụ imechi; oghere e kpuchiri ekpuchi efuola ruo mgbe ebighị ebi.

Ihe ọmụma dị n’ébé a abụghị nke onye ruru ya. Ọ bụ nke ndị nwoke buru ya ma nye ya ka e dee ya. Aha ha kwesịrị ịdị n’akụkụ ihe ọmụma ha.

• Mr. Onah Levi Anezi

  Nwa James Onah Nwa Aroke

• Mr. Obinna Onah

  Nke ezinaụlọ Onah Nwa Ezugwu Nwa Aroke

E si n’aka ha chịkọta akwụkwọ ndekọ a ma debe ya ébé a ka ọ ghara ịdịgide naanị n’akwụkwọ. Akwụkwọ na-ekpochapụ, ncheta ọ dabere na ya na-esokwa ndị ji ya laa.

Akwụkwọ ndekọ a bụ nke Ụmụ Gwuanyi Oyi. Ọ bụ akụkọ ihe mere eme nke obodo, nke dị n’aka obodo, ọ bụkwa ihe e nwere ike ibugharị — ụmụnna nwere ike iburu ya niile mgbe ọ bụla, ọ dịghịkwa ébé ọ bụla na-ejide ya n’aka, gụnyere ébé a.

Naanị ndị òtù e kwadoro banyere na ébé a na-ahụ ihe ndekọ ndị dị ndụ. A naghị ebipụta ndekọ ụmụaka, a naghịkwa edekọ ha n’ebe ọchụchọ ịntanetị, ha anaghịkwa ebu ụzọ ọ bụla a ga-esi kpọtụrụ ha. A naghị egosi ndị ọbịa usoro ọmụmụ ahụ dum.

Onye ọ bụla nọ n’ime ya nwere ike ịrịọ ka e dozie ndekọ nke ya. Ndị okenye na-akwado mgbanwe ọ bụla e mere n’usoro ọmụmụ; a naghị etinye ya na nzuzo, a na-edekwa mgbanwe ọ bụla ruo mgbe ebighị ebi n’akwụkwọ nlekọta nke ọ dịghị onye — ọbụna onye nlekọta — pụrụ ịgbanwe ma ọ bụ ihichapụ.

Nke a abụghị ezinaụlọ niile. Ihe dị ébé a bụ akwụkwọ 2015 ka e dere ya, akwụkwọ ahụ ezubekwaghị ezu n’ụbọchị e mechara ya. Ezinaụlọ zuru ezu ka a ga-edekọ. Ọtụtụ ndị dị ndụ adịbeghị n’ime ya — nwoke ruru ébé a adịbeghị n’ime ya.

Ọnụọgụgụ ọ bụla e gosiri ébé ọ bụla n’ébé a bụ ihe e dekọrọla ruo ugbu a. Ọ bụ ọnụọgụgụ kacha nta, ọ bụghị mkpokọta zuru ezu, ọ kwesịkwara ịrị elu mgbe ọ bụla e tinyere onye ọzọ.

Aha ụfọdụ adịghị, a maghị ụbọchị ụfọdụ, ọtụtụ mmadụ dịkwa ndị akwụkwọ ndekọ na-ekwughị ma ha dị ndụ ma ọ bụ ha alarala mmụọ. E depụtara oghere ndị ahụ n’ihu ọha n’ime ébé a kama izo ha, ka ezinaụlọ wee mechie ha.

Ọ bụrụ na ị maara ihe na-adịghị ébé a — aha, ụbọchị, ụlọ nne, akụkọ — weta ya. Otú ahụ ka akwụkwọ ndekọ si adị ndụ.

Ọ bụ Onah Chukwuemeka Henry, nwa Ụmụ Gwuanyi Oyi, ruru weebụsaịtị a.

Ọ bụ onye injinia sọftwịa, ọ bụkwa onye tọrọ ntọala Henry Onyx Limited, ụlọ ọrụ nwere ọtụtụ ngalaba nke o wuru n’ime ụlọ — ọ bụ ya onwe ya dere koodu ya kama inyefe ya onye ọzọ. Otu aka ahụ ruru ébé a.

Ọ bụghị ọrụ e goro ya. Ụmụnna rịọrọ ihe ga-ejikọta ezinaụlọ ọnụ, o wee were ya dịka ọrụ o ji ndị be ya. E ji aka dee akwụkwọ ndekọ ezinaụlọ n’afọ 2015, ọ malitekwara ikpochapụ n’ọnụ ọnụ ya — aha ndị a natabeghị, ebe ndị e hapụrụ efu, ihe ọmụma dị naanị na ncheta ndị okenye. E ruru ébé a ka ihe ọgbọ isii buru ghara ịla n’iyi n’ọgbọ nke asaa.

Akwụkwọ ndekọ dị ébé a bụ nke Ụmụ Gwuanyi Oyi. Ọ bụ akụkọ ihe mere eme nke obodo, nke dị n’aka obodo. O ruru ébé a idobe ya.

“Otu ụkpụrụ, nke anyị na-ejigide n’ígwè ọrụ ọ bụla anyị na-agba.”